Niedotlenienie krwi tętniczej

Niedotlenienie krwi tętniczej po anestezji. Zależy od miejsca operacji, wieku chorego, obecności lub niewystępowania schorzeń sercowo-płucnych, otyłości, czasu trwania zabiegu operacyjnego80. Występuje dużo częściej niż dawniej sądzono. Anestezjolog zawsze powinien wykazywać w tym względzie dużą dozę podejrzliwości. Pomiar ciśnienia parcjalnego tlenu we krwi tętniczej jest lepszym wskaźnikiem niedotlenienia niż pomiar wysycenia krwi tętniczej tlenem, uzależnionego od krzywej dysocjacji hemoglobiny (p. str. 39). Spadek P o, do wartości tak niskiej jak 40 mm Hg (5,3 kPa) może nie powodować wystąpienia sinicy. Zależność pomiędzy wiekiem i Po, u chorych przed operacją jest odwrotnie proporcjonalna81, co ma miejsce również w okresie pooperacyjnym82. Nowsze obserwacje dowodzą, że spadek prężności tlenu we krwi tętniczej zachodzi pod koniec nawet stosunkowo małych zabiegów operacyjnych83. Spadek ten osiąga najniższe wartości 3-7 dni po operacji i trwa dłużej po operacjach z otwarciem klatki piersiowej i brzucha niż po operacjach brzusznych84. Pojawić się może nawet po zabiegach na kończynach. Po2 obniża się wraz z wiekiem o około 1 mm Hg na każde 4 lata życia, tak że u ludzi starych można obserwować wartości niebezpiecznie niskie85. Przyczyną tak znacznego niedotlenienia jest prawdopodobnie zwiększony przeciek spowodowany wzrostem objętości zamykania (closing volume zwiększa się ona również w pozycji leżącej oraz u palaczy), a także zapewne postępująca inaktywacja czynnika powierzchniowego, spowodowana brakiem głębszych oddechów w okresie pooperacyjnym. Po operacjach brzusznych obserwuje się spadek czynnościowej pojemności zalegającej, co może wywołać zamykanie się oskrzelików przy wymianie gazowej w granicach objętości oddechowej. Jest mało prawdopodobne, aby niedotlenienie spowodo-wane mogło być zmniejszoną wymianą gazową lub zmniejszoną dyfuzją, nie obserwuje się również radiologicznych objawów niedodmy. W świetle tych faktów wydaje się, że chorzy w ciężkim stanie, chorzy z upośledzoną wymianą gazową z różnych przyczyn oraz mający kwasicę metaboliczną i utrwalony zespół małego rzutu – powinni po operacji otrzymywać tlen. Olbrzymie znaczenie ma okresowe pogłębianie oddechu. Utrzymywanie azotu w pęcherzykach płucnych nie poprawia natlenienia ani podczas zabiegu, ani po operacji86.

Niekorzystny wpływ podawanej w premedykacji atropiny na natlenienie po operacji jest bardziej zaznaczony po jej wstrzyknięciu podskórnym niż dożylnym87. Twierdzi się, że zwiększa ona przestrzeń martwą zarówno fizjologiczną, jak i anatomiczną. Płuca posiadają odruchowy, miejscowy mechanizm regulujący przepływ krwi włośniczko- wej w zależności od wentylacji pęcherzykowej: atropina ma właściwości blokowania tego mechanizmu i przemieszczania krwi z krążenia płucnego do krążenia obwodowego. Możliwe jednak, że fakt ten ma znaczenie bardziej teoretyczne niż praktyczne88. (Patrz również: Palmer K. N. V. i Gardiner A., Br. med. J. 1964, 1, 347 Marshall B. E. i Miller R. A., Anaesthesia, 1965, 20, 408).

Wykazano, że do wzbogacenia mieszaniny oddechowej w tlen dobrze nadają się maski tlenowe do jednorazowego użytku z dopływem tlenu 2 l/min. Zmniejszają one niedotlenienie i nie prowadzą do dużego wzrostu hiperkapni89. Dobre wyniki daje stosowanie 30-40% tlenu. Pożyteczne są również maski M. C. (Mary Catterall) i Harrisa, ponieważ ich mała przestrzeń martwa zapobiega retencji dwutlenku węgla. Przed niedotlenieniem krwi tętniczej może chronić blokada zewnątrzoponowa90.

Leave a Reply